Η αυτοεξέταση είναι μια απλή αλλά ζωτικής σημασίας διαδικασία. Το δέρμα είναι το μόνο όργανο που μπορούμε να ελέγξουμε οπτικά μόνοι μας, γι’ αυτό και η έγκαιρη ανίχνευση μη ομαλών σπίλων εξαρτάται σε μεγάλο βαθμό από τη δική μας παρατηρητικότητα.
Θα πρέπει να την επαναλαμβάνετε μία φορά το μήνα σε ένα καλά φωτισμένο δωμάτιο.
Βήμα 1: Πρόσωπο και Μπροστινό μέρος
Ελέγξτε το πρόσωπο (μύτη, χείλη, στόμα) και τα αυτιά (μπροστά και πίσω). Στη συνέχεια, εξετάστε το στήθος και την περιοχή κάτω από το στήθος (για τις γυναίκες), την κοιλιά και τα χέρια.
Βήμα 2: Χέρια και Μασχάλες
Σηκώστε τα χέρια ψηλά. Ελέγξτε τις μασχάλες, τους πήχεις, τους βραχίονες (πάνω και κάτω μέρος) και τις παλάμες. Μην ξεχνάτε την περιοχή κάτω από τα νύχια.
Βήμα 3: Πόδια και Πέλματα
Καθίστε και ελέγξτε το μπροστινό μέρος των μηρών, τις κνήμες και τα πέλματα. Εξετάστε προσεκτικά τα διαστήματα ανάμεσα στα δάχτυλα των ποδιών και τα νύχια.
Βήμα 4: Πλάτη και Πίσω μέρος
Χρησιμοποιήστε τον καθρέφτη χειρός για να δείτε την πλάτη, τους ώμους, τον αυχένα και το πίσω μέρος των ποδιών (γάμπες και μηρούς).
Βήμα 5: Τριχωτό Κεφαλής και Γλουτοί
Χρησιμοποιήστε τη χτένα ή το σεσουάρ για να παραμερίσετε τα μαλλιά και να ελέγξετε το δέρμα του κεφαλιού στον καθρέφτη. Τέλος, ελέγξτε τους γλουτούς και την περιοχή των γεννητικών οργάνων.
Εκτός από τον κανόνα ABCDE (δείτε παρακάτω), να έχετε πάντα στο μυαλό σας το “Ασχημόπαπο”.
Κανόνας του ασχημόπαπου
Ο Κανόνας του Ασχημόπαπου (The Ugly Duckling Sign) είναι μια από τις πιο αποτελεσματικές και απλές μεθόδους που χρησιμοποιούν οι δερματολόγοι –και μπορούν να χρησιμοποιήσουν και οι ασθενείς– για τον εντοπισμό πιθανού μελανώματος.
Ενώ ο κανόνας ABCDE εξετάζει τα χαρακτηριστικά μιας μεμονωμένης ελιάς, ο κανόνας του Ασχημόπαπου βασίζεται στη σύγκριση.
Οι περισσότερες ελιές (σπίλοι) στο σώμα ενός ανθρώπου τείνουν να μοιάζουν μεταξύ τους. Έχουν το ίδιο «στυλ» (παρόμοιο χρώμα, σχήμα και μέγεθος). Ο καρκίνος του δέρματος, όμως, συχνά δεν ακολουθεί αυτό το μοτίβο. Το «Ασχημόπαπο» είναι η ελιά που ξεχωρίζει από όλες τις άλλες γύρω της.
Πώς να το εντοπίσετε:
Όταν κοιτάζετε μια περιοχή του σώματος με πολλές ελιές (π.χ. την πλάτη), αναζητήστε τρία σενάρια:
Μην πανικοβληθείτε. Το ότι μια ελιά είναι διαφορετική δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι καρκίνος. Σημαίνει όμως ότι χρειάζεται κλινική αξιολόγηση.
Δείτε αναλυτικά για τον έλεγχο στη σελίδα μας:
checkup καρκίνου δέρματος
Ο κανόνας ABCDE είναι το διεθνές πρωτόκολλο που χρησιμοποιείται για την έγκαιρη ανίχνευση του μελανώματος. Είναι ένα εργαλείο που σας επιτρέπει να αξιολογείτε μόνοι σας τις ελιές (σπίλους) στο σώμα σας και να αναγνωρίζετε πότε μια αλλαγή απαιτεί ιατρική συμβουλή.
Κάθε γράμμα αντιστοιχεί σε ένα συγκεκριμένο χαρακτηριστικό που πρέπει να προσέξετε:
A – Asymmetry (Ασυμμετρία)
Οι κοινές, καλοήθεις ελιές είναι συνήθως συμμετρικές (στρογγυλές ή οβάλ).
Τι να προσέξετε: Αν «τραβήξετε» μια νοητή γραμμή στη μέση της ελιάς και τα δύο μισά δεν ταιριάζουν μεταξύ τους στο σχήμα, τότε η ελιά είναι ασύμμετρη και ύποπτη.
B – Border (Όρια)
Οι υγιείς ελιές έχουν ομαλά, καθαρά και καλά καθορισμένα όρια.
Τι να προσέξετε: Τα όρια ενός μελανώματος είναι συχνά ακανόνιστα, οδοντωτά, θολά ή μοιάζουν με «χάρτη».
C – Color (Χρώμα)
Μια απλή ελιά έχει συνήθως ένα ομοιόμορφο χρώμα (π.χ. μόνο καφέ ή μόνο μαύρο).
Τι να προσέξετε: Η παρουσία πολλών χρωμάτων ή διαφορετικών αποχρώσεων (διάφοροι τόνοι του καφέ, μαύρο, μπλε, κόκκινο ή λευκό) μέσα στην ίδια ελιά αποτελεί προειδοποιητικό σημάδι.
D – Diameter (Διάμετρος)
Οι καλοήθεις ελιές είναι συνήθως μικρές.
Τι να προσέξετε: Αν μια ελιά έχει διάμετρο μεγαλύτερη από 6 χιλιοστά (περίπου όσο η γόμα στην άκρη ενός μολυβιού), θα πρέπει να ελεγχθεί, αν και τα μελανώματα μπορεί μερικές φορές να είναι μικρότερα.
E – Evolving (Εξέλιξη)
Αυτό είναι ίσως το πιο σημαντικό χαρακτηριστικό.
Τι να προσέξετε: Οποιαδήποτε αλλαγή σε μια ελιά με την πάροδο του χρόνου (στο μέγεθος, στο σχήμα, στο χρώμα ή στο ύψος). Επίσης, αν εμφανιστούν νέα συμπτώματα όπως κνησμός (φαγούρα), πόνος ή αιμορραγία.
Τίποτα δεν αντικαθιστά τον έμπειρο οφθαλμό του γιατρού.
Το ότι μια ελιά είναι διαφορετική δεν σημαίνει απαραίτητα ότι είναι καρκίνος. Σημαίνει όμως ότι χρειάζεται κλινική αξιολόγηση. Σε οποιαδήποτε εμφάνιση ενός ανησυχητικού σημαδιού όπως:
τότε κλείστε ένα ραντεβού εξέτασης.
Αν βρείτε κάτι που σας ανησυχεί, βγάλτε μια φωτογραφία με το κινητό σας έχοντας δίπλα έναν χάρακα ή ένα κέρμα για σύγκριση μεγέθους. Μετά από ένα μήνα, ξαναβγάλτε φωτογραφία για να δείτε αν υπήρξε αλλαγή.
Δείτε αναλυτικά για τη πρόληψη στη σελίδα μας:
πρόληψη καρκίνου δέρματος
